Hakan Türksoy
Armudun sapı üzümün çöpü...

"Armudun sapı üzümün çöpü" deyimini Atalarımız demiş. Zaten dedikleri için deyim olmuş.

"Eşeğe binmenin bile usulü var" diyende onlar. "Armudun sapı, üzümün çöpü" deyimini günümüze uyarlayanlara göre; Sürekli olarak armudun sapı var, üzümün çöpü var dersen iş bulamazsın.

Armudun sapı var üzümün çöpü var dersen hayatta başarılı olamazsın.

Kısacası hayata olumlu bakmak istiyorsak armudun sapı var, üzümün çöpü var dememeliyiz(!) Buna Çin aşısı, Biontech aşılarıda  dahil.

Yerinde kullanılan aşıların pardon deyimlerin hem yazılara hem de konuşmalara derinlik kattığı söyleniyor...

Armudun sapına üzümün çöpüne diyeceğim bir şey yok ama, eşeğe binme konusunun yazıma ne kadar derinlik katacağını bilmiyorum(!)

Eşek konusu galiba biraz eski bir deyim. Günümüzde sadece hayvanseverleri ilgilendiriyor. İnsanseverleri ilgilendiren deyimlerin yazılara ve konuşmalara çok daha fazla derinlik katacağını düşünüyorum.

Bu arada üzümün çöpü, salkımı ve çekirdeği oluyor. Suyundan şıra, şarap ve sirke yapılıyor.

Üzümün çekirdeği bazen sarı, bazen yeşilin tonları..."Domatesin çekirdeği kırmızı, bizim Kamil okulun yıldızı" nakaratını ilk defa ortaokul yıllarında otobüsle gittiğimiz gezilerde duymuştum.

Sonradan öğrendim domatesin çekirdeğinin sarı olduğunu.  Kırmızı sana yakışıyor şarkısı bir yana kırmızının marşını ilk kez lise yıllarında duydum. Bir süre sonra ortalık karıştı. Ortam bir şekilde sakinleşince kutudan yeni deyimler çıktı.

"Avucunu yala", "Güme gitmek", "Saman altından su yürütmek", "Buyurun cenaze namazına", "Atma din kardeşiyiz", "Foyası meydana çıkmak", Vermezse mabut neylesin Mahmut?", "Altından çapanoğlu çıkmak" en yaygın deyimler oldu.

Tiyatroda perde kapanır, seyirci salonu terk eder, ışıklar söner. Perdenin kıvrımlarında gizlenen replikler ortaya çıkar...  İşte o replikler bugünün deyimleri oldu...

Deyimler kalıplaşmış sözlerdir. Herhangi bir değişikliğe uğramazlar. Kısa ve özlü sözlerdir.

Genellikle mecaz anlam taşırlar. Bir durumu ya da olayı az sözle etkili bir biçimde belirtirler ve Atalarımızdan kalma sözlerdir.

Yazı Tarihi : 13.04.2021