Hasan Akarsu
BİLİM KURGU ROMANI: “AELİTA”

Aleksey N. Tolstoy (1882-1945) Rus ve Sovyet edebiyatının önde gelen yazarlarındandır. Ünlü yazar Lev Tolstoy’un akrabası olan yazarın tiyatro, roman, şiir ve masal türünde yapıtları vardır. Aelita adlı bilim kurgu romanında Sovyetler’in Petersburg’dan bir füzeyle Mars’a gidişini, orada yaşananları ve dönüşü anlatır.

            Mühendis Los, işçi Kuzmin ve Hohlov ile birlikte, hükümetin desteğiyle roket gibi bir aygıt yapar, kentin birçok yerine duyuru asarak kendisiyle Mars’a gelecek bir gönüllü arar. Kızılordu’da savaşmış ve birçok yerinden yara almış olan İvanoviç Gusev onunla uçmaya karar verir. ABD gazetecisi Skiles de Mars izlenimleri için mühendisten bir yazı dizisi sözü alır. Yazar, romanda Petersburg’u, uçuş günü halkın ilgisini, uçuş heyecanını, devrim sonrası Sovyetler’deki yaşamı etkileyici bir dille anlatır. Dünya, uzay gemisinden mavimsi bir fincan gibi görünürken Ay’ın yanından geçerek Mars’a inen iki kişinin orada gördükleri şeyler ilgi çekicidir. Daha sonra Mars’ta yaşayanların da bir düzenleri olduğu anlaşılır. Marslılar, bir uçan gemiyle onları alıp Mars’ı gezdirirler. Yüksek Kurul Başkanı Tuskub, Mars’ın yöneticisidir, onun konağına giderler. Onları karşılayan güzel kadın Aelita (Yıldız Işığı) Başkanın kızıdır. Konakta çok iyi ağırlanıp çevreyi tanırlar. Bu sürede Mühendis Los, Aelita’ya, asker Gusev de İhoşka adlı kadına tutulurlar. Mars’ın tarihini onlara Aelita anlatır. Yeni kurulan kentte işçiler baskı altındadır, hakları verilmez ve başkaldırı olur. Asker Gusev ile Mühendis Los, isyancılara öncülük ettikleri için Başkan Tuskob tarafından öldürülmek istenir. Onların kaçıp mağaralara gizlenmeleri, kuşatmayı yarıp bir labirentten geçerek uzay gemilerine ulaşmaları heyecan vericidir. Böylece Dünya’ya dönüş yolculuğu başlar. “İnsanoğlunun yurdu. Yaşamın bedeni. Evrenin yüreği. Dünya…” (s.225) özlemiyle Michigan Gölü kıyısına sert bir iniş yaparlar. 18 Ağustos 1921’de başlayan yolculuk dört yıl sonra 03 Haziran 1925’te sona erer. Altı ay sonra Gusev, Los’u bir radyo istasyonuna götürür. Los, Mars’tan gelen sinyal sesinde Aelita’nın sesini dinler.

         Aleksey N. Tolstoy, “Aelita” adlı bilim kurgu romanında, Mars’ta da insanların bir düzen kurup yaşadıklarını, onların da çok eski bir tarihleri olduğunu, yaşam biçimleri ve ilişkileriyle birlikte yansıtarak düş gücümüzü zenginleştirir. Sinemaya da uyarlanan romanın heyecan verici olduğunu belirtmeliyiz.

 

(*) Aelita-Aleksey N. Tolstoy, Çeviren: Mazlum Beyhan, Bilim Kurgu Roman, Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, Ekim 2020, 234 s. 

(Yeniden Türk Dili Dergisi, Dijital, Sayı:21, Mart-Nisan 2021)      

Yazı Tarihi : 10.03.2021