Hasan Akarsu
POLİSİYE ROMAN: “ARAF” (*)

Canan Al, 1982 Siverek doğumlu olup Sosyal Bilgiler Öğretmenliği yapar. Birçok dergide yazıları ve şiirleri yayımlanır. Kendi Dilinde Ağlamak (2007) adlı romanından sonra Araf romanıyla okurlarına ulaşır. Araf, sürükleyici, heyecan verici bir romandır. Olaylar Fas’ın Casablanca kentinde geçer. Fransız sömürgesi olan ülkede Osmanlı izleri de vardır.

Olay kişilerinden Eylül ile Komiser Araf arasındaki aşk ilişkisi roman boyunca ilgi çeker. Kentteki “Sevgi ve Barış Şenliği”yle her şey beyaza bürünür. Şiirler okunurken iki patlama olur ve insanların kolları, bacakları havada uçuşur. Eylül ile Araf da olay yerindedir ve hafif yaralı olarak kurtulurlar. Olay kentte yaşayan Araplarla Berberileri karşı karşıya getirir. Komiser Araf, Eylül’ün yanında okul arkadaşı Muhammet’i görünce kıskanır ve Eylül’le bir ay görüşmez. Kentin varoşlarında işlenen cinayetlerle ilgilenen Araf, büyüğü olan Komiser Arif’le uyumlu çalışır ve başarılı olurlar. Ormanda öldürülüp yakılmış yetmiş yaşlarındaki kadın cesedi bulununca olayın izini sürerler. Roman bu cinayetin ve bundan sonra aynı yerde işlenen ikinci bir cinayetin izlerini sürmekle gelişir.

Doktor Amil’in Ailesi

Doktor Amil bir klinikte çalışır. Eşi Prof. Elizabeth üniversitede görevlidir. Kızları Natali üniversite öğrencisidir. Dr. Amil, eşini klinikteki asistanı Nazan ile aldatır. Bunu bilen Elizabeth de bir ressam arkadaşıyla çıkar. Eşlerin evlilikleri biter ve boşanmak isterler, kavga edip ayrılırlar. Elizabeth, evi terk eder ve birkaç gün sonra ormanda bulunan cesedin ona ait olduğu belirlenir; ama bu bir yanıltmadır, Elizabeth’in oyunudur. Komiserler evde ve klinikte arama yaparlar. Evde ölüm sessizliği vardır. Natali de tartıştıklarını bildiği için babasının katil olduğunu düşünür ve onu ruhsal durumu bozulduğu gerekçesiyle uzaktaki bir kliniğe yatırır. Babasız da kalmak istemez. Gazetede Müslümanlık aleyhine haberler çıkar. Prof. Elizabeth’in Müslüman-Hıristiyan kışkırtmasıyla öldürüldüğü yayılır. Komiser Araf, özel üniversiteye gidip dekanla görüşür, terslenir. Orada bir şeylerin döndüğünü anlar. Doktorun yatırıldığı kliniğe gider, görüştürülmez. Dönüşte arabasıyla kaza yapar ve çarpan adam tanıdık gelir.

Baba – Oğul Komiserler

Olaylar izlenirken yaşlı Komiser Arif’in Araf’ı koruyup kolladığı gözlenir. Romanın sonuna doğru Komiser Arif, Araf’a onun babası olduğunu söyler ve geçmişte yaşadıklarını anlatır. Araf da anlatılanları doğru bulur. Üniversitede misyonerlik çalışmaları vardır ve üç dört profesör gizli toplantılar yaparak cinayet olayına karışırlar. Düşüncelerini yaymak için ölümü göze alırlar. Eylül ile Natali komşu üniversitede öğrencidir ve aynı projede çalışırlar. Aynı yerde bir erkek cesedi daha bulunur. Boğularak öldürülüp benzinle yakılmıştır. Ölünün üniversite dekanı olduğu belirlenir. Komiser Araf, onun odasında tartıştığı için katil olarak suçlanır, onu babası Komiser Arif kurtarır. Natali, annesinin bilgisayarından gizli şifreyle önemli bilgilere ulaşır. Komiser Arif, gizli bilgileri inceler ve Elizabeth’in de kocasını bir ressamla aldattığını öğrenir. Dekanın öldürülmesine karşı çıkan yaşlı profesör olayı açıklar. Eylül, üniversitedeki bir doçentle çıkar, sevgili oldukları söylenir. Arif, Eylül’ü kıskanır ve bu ilişkiden kuşkulanır. Doçenti izlemeye başlar. O sırada başına vurulur, bayıltılıp aynı çukura atılır. Çukurda baygın yatan bir kadın da Nazan’dır. Elizabeth’in ölmediği, yaşadığı anneannesi tarafından Natali’ye söylenir, o da karakola gider, haber verir. Doktor Amil, klinikten kaçırılır. Elizabeth’in kocasını ve sevgilisi Nazan’ı öldüreceği anlaşılır. Cinayetin aynı yerde işleneceğini düşünen komiserler orayı gözetirler. Sabaha karşı çukura bağlı olarak bırakılan Dr. Amil’i görürler. Hastanede iyileşir. Komiser Arif, Eylül’ün peşine düşer ve onu doçentin evinde kafası usturayla kazınmış olarak bulur. Doçent, projesi gereği Eylül üzerinde mankurtlaşma deneyi yapmaktadır. Doçent suçüstü yakalanır. Çukurdaki kadının da sevgilisi olup kendisinin öldürdüğünü, benzinle yaktığını, cesedin yanına da Elizabeth’in kimliğini koyduğunu itiraf eder. Dr. Amil de kavgada Elizabeth bayılınca öldü sanıp çukura bıraktığını söyler. Elizabeth ise açıklamasında, ormanda ayıldığında annesinin gelip aldığını, televizyonda öldüğü haberinin yapıldığını söyler. Komiser Araf, Eylül’ün kendisini aldatmadığına inanır, eski sevgililer bundan sonra birlikte yaşamaya karar verirler.

Canan Al, Araf romanında olayları okuyucuyu sıkmadan, merak uyandırarak akıcı bir dille anlatır. Gizemini koruyan aile olaylarına açıklık getirirken misyonerlik çalışmalarıyla insanların birbirine nasıl kırdırıldığını gözler önüne serer.

 

(*) Araf-Canan Al, Polisiye Roman, Kora Yayın, Ağustos 2019, 204 s.

(Berfin Bahar, Aralık 2019

Yazı Tarihi : 23.07.2020