Hasan Akarsu
TEKİRDAĞ HALKEVLERİ VE HALKODALARI (*)

Eğitimci, araştırmacı yazar Yavuz Yalçın Tekirdağ-Malkara doğumlu olup İlköğretim Müfettişliğinden emekli olduktan sonra özel öğretim ve eğitim kurumlarında çalışır. Yerel gazetelerde köşe yazıları da yazar. “Tekirdağ Halkevleri ve Halkodaları” adlı araştırma-inceleme kitabıyla okurlara ulaşır.

          Yavuz Yalçın bu yapıtında 1932-1951 yılları arasında Tekirdağ-Çorlu-Malkara’da açılan Halkevlerini, Halkodalarını devlet arşiv ve belgelerine ulaşarak inceler. Yurt genelinde belirtilen yıllar arasında 478 halkevi ve onlara bağlı 4322 halkodasının açıldığını belirten yazar, bu 19 yıllık dönemde Tekirdağ’da 3 halkevi ve 77 halkodasının açılış sürecindeki yazışmaları, çalışmaları, 99 belge ve 47 fotoğrafa ulaşarak değerlendirir. Halkevlerinin 10-18 Mayıs 1931 CHF 3. Büyük Kurultayı’nda kurulması kararlaştırılır ve Şubat 1932’de ülke genelinde 14 Halkevi açılır. 24 Haziran 1932’de Tekirdağ, Edirne ve Kırklareli Halkevleri açılır. Amaçları Atatürk İlke ve Devrimlerini yaygınlaştırılıp halkın aydınlanmasını sağlamaktır. Dokuz kolda çalıştıkları gözlenen Halkevleri ve Halkodalarının güzel sanatlarda, sporda, tiyatroda, kütüphanecilikte, okuma-yazma kurslarında önemli görevler üstlendiği gözlenir. Yazar, açılan bu kurumların her yıl yaptıkları çalışmaları, CHF ile yazışmaları belgeleriyle açıklar. Böylece başarılı oldukları ve yetersiz kaldıkları alanları da belirtmiş olur. Denetleme sonucunda açıklanan müfettiş raporlarını belge olarak sunar ve bu kurumların çalışmalarından şöyle bir sonuç çıkarır: “Halkevleri ve Halkodaları 1930’lu, 1940’lı yıllarda kültürel kalkınma modelidir, Çorlu, Tekirdağ, Malkara tarihine damga vurmuşlardır. Bir anlamda Köy Enstitülerinin kardeş kurumlarıdır.” (s.256)

            1932’den 1951’e değin yapılan etkinliklerin tozlu raflardan, devlet arşivlerinden çıkarılması özveri ister. Yavuz Yalçınbu özveriyi göstererek bu kurumların çalışmalarının kayıt altına alınmasını sağlar. Tekirdağ için başka önemli çalışmalar yaptığını da bildiğimiz Yavuz Yalçın’ı kutlar, başarılarının devamını dileriz.

 

(*) Tekirdağ Halkevleri ve Halkodaları (Tekirdağ-Çorlu-Malkara)-Yavuz Yalçın, İnceleme, Ceren Yayınevi, Aralık 2021, 256 s.

Yazı Tarihi : 14.01.2022