Hasan Akarsu
ÜÇ KANATLI MASAL KUŞU: OĞUZ TANSEL (*)

Yazar, ozan Metin Turan Kars-Kağızman doğumlu olup ilk öyküsü 1981’de yayımlanır. Folklor dalında yoğunlaşır ve 1994’ten bu yana Folklor/Edebiyat dergisini çıkarır. Onlarca yapıtı olan Turan’ın yeni çalışması “Üç Kanatlı Masal Kuşu: Oğuz Tansel” kitabı ikinci basımıyla okurlarına ulaşır. Önsözde “Türkiye’de sanat edebiyat insanlarının portreleriyle ilgili çalışma yaparken, onların kişisel hayatlarını şekillendiren toplumsal ortamı, dolayısıyla da tarihsel dilimi de göz önünde bulundurmak gereği duyarım” diyerek tutumunu belirtir.

Oğuz Tansel kitabı kapsamlı bir çalışmadır. Tansel, derlemeci ve yaratıcı yazar olarak incelenir. Onun, Pertev Naili Boratav’ın yönlendirmesiyle halk kültürüne ağırlık verdiği bir gerçektir. Metin Turan, Adnan Binyazar’ın yazısından yola çıkarak kitaba bu adı verdiğini belirtir. Ayrıca Türkiye insanının, Türk aydınının belleksiz olduğunu anımsatarak sağlığında değeri bilinmeyen Oğuz Tansel’in tüm yönleriyle tanıtılmasını sağlar. Tansel, 15 Şubat 1915’te doğup 1969’a değin Türkçe ve Edebiyat öğretmenliği yapar. Şiirleriyle yazılarıyla 1940 Kuşağı içinde yerini alır. 30 Ekim 1994’te aramızdan ayrılır. Tansel’in masal derlemelerini, şiirlerini tanıtan onlarca yazı yazılır. Kitapta yer alan yazıları yazanlar onun çevresinde bulunup onu iyi tanıyanlardır: Abdülkadir Paksoy, Adnan Binyazar, Ahmet Say, Ali Osman Öztürk, Prof. Aysıt Tansel, Bekir Semerci, Berin Taşan, Bruce Reiprich, Edit Tasnadi, Çetin Örgen, Eray Canberk, Ergül Çetin, Fakir Baykurt, Feyzullah Ertuğrul, Fikret Otyam, Günay Güner, İbrahim Balaban, İlyas Halil, Kemal Ateş, M. Sadık Aslankara, Mahmut Makal, Mavisel Yener, Metin Turan, Mina Tansel, Nuri Taner, Refik Durbaş, Remzi İnanç, Ülkün Tansel, Ümit Sarıaslan, Vedat Yazıcı vb. Daha onlarca ad yazabiliriz. Yazılarda, Tansel’in “Ekmek kokulu sevgiyi” aradığı, Adnan Binyazar’ın belirttiği gibi “Şiirlerinde yapmak istediği, insanlığın, uygarlığın destanını yazmak” olduğu, insan ve yurt sevgisini türküleştirdiği, maviye tutkun olduğu, sorumluluk bilinciyle yaşadığı, Türkçeyi özleştirmek için çalıştığı vb. anlatılır. Kitabın sonunda Oğuz Tansel’e Yazılan Şiirler, Tansel Kaynakçası, Tansel İçin Yazılanlar, Tansel’den Söz Açan Kitaplar, Anma Toplantıları ve Ödül Törenleri ayrıntılı olarak yer alır.

Metin Turan, “Üç Kanatlı Masal Kuşu: Oğuz Tansel” adlı derleme yapıtıyla değerbilirliğini gösterir. Talât S. Halman’ın dediğince Tansel’in tanınmasına büyük katkı sağlar.

 

(*) Üç Kanatlı Masal Kuşu: Oğuz Tansel, Derleme, Hazırlayan: Metin Turan, Genişletilmiş 2. Basım, Aralık 2018, 400 s.

(Cumhuriyet Kitap, 20 Haziran 2019)

Yazı Tarihi : 14.08.2020